سپیس بیماری وخیمی است که به علت عفونت شدید جریان خون
به وسیله باکتریهای تولیدکننده توکسین ایجاد می شود. سپسیس نوزادی به ۳ شکل بروز می کند:

  1. سپتی سمی زودرس: از تولد تا ۸ روز. بیشتر نوزادان نارس مبتلا
    می شوند و بیماری چند سپتمی شدیدی است که شبیه سندرم زجر تنفسی تظاهر می کند.
  2. سپتی سمی دیررس: از روز ۸ تا ۲۸٫ معمولاً در نوزادان سر موعد ایجاد می شود.
  3. سپتی سمی بیمارستانی: از روز ۸ تا هنگام ترخیص از بیمارستان بیشتر در نوزادان نارس بستری در Nlcu دیده می شود.

کسب عفونت قبل از تولد

– محیط داخل رحم که جنین به وسیله مایع آمنیوتیک دارای خاصیت باکتریو استاتیک یا باکتر رسید علیه بسیاری از ارگانیسم های احاطه شده است، باید استریل باشد. غشاهای آمنیوتیک در مقابل
ارگانیسم های مهاجمی که ممکنست در دستگاه ژنیتال مادر وجود داشته باشند سد فیزیکی ایجاد کند در نتیجه جنین در رحم از عفونت محافظت می شود. اگر میکروبی این دفاعها را بشکند، ممکنست آمنیونیت بروز کند که جنین را بدلیل آسپیراسیون مستقیم به داخل برونشها مبتلا به پنومونی و باکتریمی می نمایند. استرپتوکوک گروه B (GBS) به وفور از این راه منتقل می شود و شایعترین ارگانیسم برای شروع زود هنگام سپتی سمی ومنژیت می باشد.

مایکوپلاسما بطور شایع در دستگاه ارو-ژنیتال زنان یافت می شود و در شروع زودرس زایمان و ایجاد کوریوآمنیوتیت دخالت دارد. دیگر ارگانیسم هایی که ممکنست از دستگاه ژنیتال ما در صعود کنند و مایع آمنیوتیک را آلوده سازند شامل باکتروئیدها، اشرشیاکولی (E.Coli)
و کلستریدیوم می باشند. از آنجا که E.Coli در ایجاد منتژیت نوزادی نقش مهمی دارد. عفونت با این ارگانیسم باید جدی گرفته شود.

کسب عفونت حین زایمان

– فاکتورهایی که احتمال انتقال عفونت طی فرآیند زایمان را افزایش
می دهند عبارتند از:

زایمان پره ترم، افزایش درجه حرارت مادر و پارگی طولانی مدت
پرده ها.

شایعترین ارگانیسم اکتسابی از این راه باز هم استرپتوکوک گروه B است، انتقال ثانوی آن به دستگاه ادراری- تناسلی زنان در% ۴۰-۵
(بطور متوسط ۲۰%) زنان باردار صورت می گیرد. کسب عفونت ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) در این دوران بسیار بالاست که ناشی
از تماس با ترشحات ژنیتال طی زایمان می باشد.

نگرانی در مورد کلامید یا در نوزادان اینست که شیوع کنژنکتیویت کلامیده یابی ۵ برابر شیوع افتالمی گفوکرکی می باشد و ۲۰-۱۰% نوزادان مبتلا به عفونت های کلامیدیایی تشخیص داده نشده، دچار پنومونیت می شوند که ممکنست بحدی جدی باشد که نیاز
به ونتیلاسیون داشته باشند.

مبتلا به کنژنکتیویت و ترشح چرکی باید کاملاً جدی گرفته شود
و غربالگری و درمان گردد. انتقال عمودی عفونت از مادر به جنین بالاست و چون غیرممکنست که مثبت بودن HBV و HIV در سرم
را همراه با ارگانیسم های دیگر در همه زنان مشخص نمود تمام پرسنل بیمارستان که با خون و مایعات بدن بیمار (مادر و نوزاد) تماس می یابند باید احتیاطات عمومی را بطور روتین به کار بندند.

عفونت تأخیری بیمارستانی

اصطلاح عفونت بیمارستانی (Nosocomal infection) به صورت عفونت مربوط به بیمارستان یا کسب شده در بیمارستان تعریف می شود. منبع عفونت ممکنست تماس با مادر، پرسنل بیمارستان یا اشیاء
و وسایل باشد سپیس تأخیری ممکنست به علت هجوم باکتریهایی که قبلاً در دستگاه تنفس فوقانی، ملتحمه، سطوح مخاطی ناف یا پوست نوزاد جمع شده اند، ایجاد شود. این فرآیند به دلیل تغییر
در میکروفلورهای نوزاد در اثر آنتی بیوتیک، فرآیند بیماری و کاهش ایمنی بروز می کند.

– نشانه های سپسیس:

سپسیس ممکنست منجر به عفونت اولیه یک سیستم خاص در بدن
با انتشار سریع شده و سپتی سمی یا مننژیت و یا در بدترین حالت، مرگ بروز کند.

شاخص عفونت باید در شرح حال مادر مشخص شوند، برای مثال سن حاملگی جنین، پارگی غشاها، تب و یا عفونت مادر. این اطلاعات
را می توان از زایشگاه به دست آورد. با وجود شرح حال کامل، بر اثر اقداماتی که بر روی بیشتر نوزادان پس از پذیرش در Nlcu اجام
می شود احتمال کسب عفونت و علت شکسته شدن سیستمهای دفاع فیزیکی به وسیله انتوباسیون و ونتیلاسیون، تزریقات داخل وریدی
و راههای شریانی و قرار گرفتن در معرض پرسنل متعدد تیم Nlcu افزایش می یابد.

 

– نشانه های تنفسی:

تاکی پنه، تو رفتگی سینه، خرخر (grunting) و آپنه ممکنست
نشانه های عفونت یا سندرم دیسترس تنفسی باشند این دو وضعیت
را نمی شود به طور بالینی یا حتی با رادیوگرافی قفسه سینه از هم افتراق داد. این نوزادان به بررسی و مراقبت دقیق نیاز دارند زیرا ممکنست هر دو مشکل همزمان وجود داشته باشند و بدون آنتی بیوتیک درمانی، سپتی سمی می تواند در عرض چند سا عت نوزاد را تلف کند. در عفونت استرپتوکوک گروه B بیماری سریعاً منتشر شده و ناپایداری فیزیولوژیک رخ می دهد.

– نشانه های دمایی:

ناپایداری درجه حرارت (پس از حذف فاکتورهای محیطی) ممکنست شاخص اولیه عفونت باشد.

تقریباً نیمی از نوزادان مبتلا به سپسیس پایدار تب دارند. ۳۳% دارای درجه حرارت طبیعی و ۱۵% هپیتوترم باشند.

– نشانه های قلبی- عروقی

تغییرات قلبی- عروقی از جمله تاکی کاردی، هیپوتانسیون و افزایش زمان پرشدگی مجدد مویرگی (CRT) ممکنست نشاندهنده سپسیس باشند. تعداد ضربان قلب کمتر از ۱۶۰ در دقیقه اغلب در سپسیس اولیه بروز می کند. در صورت کاهش برون ده قلبی یا انقباض عروق محیطی، زمان پرشدگی مجدد مویرگی ممکنست طولانی نشود. نواحی مناسب برای تخمین CRT ، پیشانی و استرنوم با زمان پر شدگی کمتر
از ۳ ثانیه می باشد.  همچنین ممکنست رنگ پریدگی یا موتیلنیگ پوست بروز کند.

– نشانه های پوستی

پوست باید بطور دقیق از نظر ضایعات پتشی (ناشی از عفونت مادرزادی) یا راشهای پاپولر برجسته معاینه شوند. ضایعات نکروتیک پوست
با سپسیس ناشی از سودوموناس یا قارچ مرتبط است.

یرقان در یک سوم نوزادان سپتیک بروز می کند و بیشتر به علت
عفونت های گرم منفی می باشد، در یرقان ناشی از افزایش همولیز
و اثرات اندوتوکسیک بر روی کبد است و مشخصاً ایکتر غیرکونژوگه
می باشد. انعقاد داخل رگی (DIC) باپتشی و خونریزی از نواحی سوراخ شده، روده ها یا کلیه ها نشانه ای نادر، دیررس و نگران کننده است.

 

 

– نشانه های شکمی

دیستانسیون و ایلئوس: نشانه های شایع و مهم سپسیس هستند
و باید از انسداد روده یا آنتروکولیت نکروزان (NEC) افتراق داده شوند. همه اینها ممکنست با عدم تحمل شیر یا آسپیراسیون ترشحات معده آغشته به صفرا ظاهر شوند.

– نشانه های عصبی:

تقریباً در ۵۰% نوزادان مبتلا به سپسیس، لتارژی و یا تحریک پذیری بروز می کند.

– قبل از شروع درمان با آنتی بیوتیک، کشت خون لازم است و به عنوان تست آزمایشگاهی قطعی در نظر گرفته می شود.

پس از تمیز شدن از ورید یا شریان محیطی یا کاتترنافی خون گرفته شود. زیرا کاتتری که مدتی در رگ نوزاد قرار گرفته باشد آلودگی
یا کلونی در کاتتر را منعکس می کند.

– ادرار:

ادرار برای کشت جمع آوری شود. اگر جمع آوری نمونه ادرار مشکل است درمان نباید متوقف شود. اگر برای جمع کردن نمونه از کیسه ادراری استفاده می شود. باید اطراف ناحیه تناسلی برای کاهش آلودگی کلونی ارگانیسم های پوست به طور کامل تمیز نمود و به محض
جمع آوری ادرار در کیسه، بایستی کیسه را سریعاً برداشت.

کنترل نوزاد عفونی

به محض شک به عفونت در نوزاد، باید درمان های حمایتی
و آنتی بیوتیک های وسیع الطیف آغاز شوند، زیرا تاخیر می تواند منجر به مرگ و میر ناخوشی چشمگیری شود.

درمان حمایتی کلی

– حمایت تهویه ای: انتوباسیون انتخابی و ونتیلاسیون یک اقدام حمایتی مهم می باشد که ممکنست به دنبال تجویز داروهای ضد میکروبی نادیده گرفته شود با این تصور اشتباه که داروی ضد میکروبی کافی خواهد بود؛ در نتیجه نوزاد ارست تنفسی نموده و نیاز به احیا اورژانسی پیدا می کند.

– حمایت قلبی و عروقی: نوزاد به سپتی سمی احتمالاً دچار شوک می شود. بنابراین بررسی و کنترل فشار خون و پرفیوژن اهمیت فوق العاده ای دارد. کاهش حجم گردش می تواند باعث نارسایی کلیوی
پره رنال گردد مگر اینکه تدابیر تهاجمی اتخاذ شود.

– تعادل اسید و باز: وضعیت اسید و باز ممکنست در شوک سپتیک مختل شود. در حالیکه با حمایت تهویه ای جهت اصلاح اسیدوز تنفسی و حمایت سیستم قلبی- عروقی با حجم دهنده های خون و اینوتروپ ها باید PH خون تصحیح شود. ولی تصحیح بیشتر با استفاده از بازهای داخلی وریدی ممکنست ضروری باشد (مانند بیکربنات سدیم)

– تعادل آب و الکترولیت: در نوزادان عفونی باید دریافت کلوئید
و گریستالوئید به صورت انفوزیون و بولوس بطور دقیق ثبت شود. تعادل مایع در عفونت ممکنست با ترشح نامناسب هورمون آنتی دیورتیک (ADH) به علت هیپوکسی شدید یا منتژیت پیچیده تر شود.

– کنترل هماتوکریت: کل خون گرفته شده از نوزاد برای آزمایشها باید ثبت شود چرا که نوزاد بیمار بویژه با وزن کمتر از ۱۵۰۰gr، آنمی
را خوب تحمل نمی کند. خون مردگی، ترشح، پتشی باید فوراً تشخیص داده شوند و با ترانسفیوژن پلاکت، پلاسمای مجمد تازه FFP و ویتامین K متناسب با شرایط کنترل گردد.

– درمان ضد میکروبی: بخاطر استعداد نوزادان به کسب عفونت مادرزادی و بیمارستانی، آنتی بیوتیک اغلب قبل از گزارش کشت خون
و به فرض سپسیس تجویز می گردد. ابتدا آنتی بیوتیک های وسیع الطیف تجویز می شوند که معمولاً بستگی به مقررات بیمارستان و فلور موجود در بخش دارد و با مشخص شدن نتایج کشت و آنتی بیوگرام، آنتی بیوتیک های خاص آن ارگانیسم تجویز می گردد. در حالیکه این روش بعنوان مناسبترین و سالمترین رویه برای نوزاد پذیرفته شده است. تجویز داروهای وسیع الطیف برای درمان تجربی سپسیس مفروض، سبب ایجاد مقاومت آنتی میکروبی شود. و پرستار باید از داروها و عوارض جانبی آنها اطلاع داشته باشد.

اگر سپسیس تشخیص داده نشود و زود درمان نگردد به سپسیس شدید، شوک سپتیک، سندرم اختلال عملکرد چند ارگان (MODS) و نهایتاً مرگ پیشرفت می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *